Bhagavad Gita
10.28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक्।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः।।10.28।।
āyudhānām ahaṁ vajraṁ dhenūnām asmi kāmadhuk
prajanaśh chāsmi kandarpaḥ sarpāṇām asmi vāsukiḥ
◆
Word Meanings
| Word | Meaning |
|---|---|
| āyudhānām | amongst weapons |
| aham | I |
| vajram | the Vajra (thunderbolt) |
| dhenūnām | amongst cows |
| asmi | I am |
| kāma-dhuk | Kamdhenu |
| prajanaḥ | amongst causes for procreation |
| cha | and |
| asmi | I am |
| kandarpaḥ | Kaamdev, the god of love |
| sarpāṇām | amongst serpents |
| asmi | I am |
| vāsukiḥ | serpent Vasuki |
Translation
।।10.28।। आयुधोंमें वज्र और धेनुओंमें कामधेनु मैं हूँ। सन्तान-उत्पत्तिका हेतु कामदेव मैं हूँ और सर्पोंमें वासुकि मैं हूँ।
Commentary
।।10.28।। व्याख्या--'आयुधानामहं वज्रम्'--जिनसे युद्ध किया जाता है, उनको आयुध (अस्त्र-शस्त्र) कहते हैं। उन आयुधोंमें इन्द्रका वज्र मुख्य है। यह दधीचि ऋषिकी हड्डियोंसे बना हुआ है और इसमें दधीचि ऋषिकी तपस्याका तेज है। इसलिये भगवान्ने वज्रको अपनी विभूति कहा है।