Bhagavad Gita
10.33
अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च।
अहमेवाक्षयः कालो धाताऽहं विश्वतोमुखः।।10.33।।
अहमेवाक्षय: कालो धाताहं विश्वतोमुख: || 33||
akṣharāṇām a-kāro ’smi dvandvaḥ sāmāsikasya cha
aham evākṣhayaḥ kālo dhātāhaṁ viśhvato-mukhaḥ
◆
Word Meanings
| Word | Meaning |
|---|---|
| akṣharāṇām | amongst all letters |
| a-kāraḥ | the beginning letter “A” |
| asmi | I am |
| dvandvaḥ | the dual |
| sāmāsikasya | amongst grammatical compounds |
| cha | and |
| aham | I |
| eva | only |
| akṣhayaḥ | endless |
| kālaḥ | time |
| dhātā | amongst the creators |
| aham | I |
| viśhwataḥ-mukhaḥ | Brahma |
Translation
।।10.33।। अक्षरोंमें अकार और समासोंमें द्वन्द्व समास मैं हूँ। अक्षयकाल अर्थात् कालका भी महाकाल तथा सब ओर मुखवाला धाता भी मैं हूँ।
Commentary
।।10.33।। व्याख्या--'अक्षराणामकारोऽस्मि'--वर्णमालामें सर्वप्रथम अकार आता है। स्वर और व्यञ्जन--दोनोंमें अकार मुख्य है। अकारके बिना व्यञ्जनोंका उच्चारण नहीं होता। इसलिये अकारको भगवान्ने अपनी विभूति बताया है।